Holland Opera brengt ieder jaar een grote opera-voorstelling op locatie. In 2016 stond Don Giovanni op het programma in de Werkspoorkathedraal in Utrecht. Maarten Warmerdam was verantwoordelijk voor het lichtontwerp bij deze productie.

Maarten Warmerdam over deze productie:

Wat geef je inspiratie bij Don Giovanni?

Allereerst de ruimte. We spelen deze voorstelling op een enorme industriële locatie. Denk grote kranen en hijsbalken in een verder immense lege ruimte. Bij de eerste gesprekken zijn veel beeldcitaten uit de filmgeschiedenis besproken. Denk bijvoorbeeld aan de bekende New Yorkse brandtrappen. Voor mij reden om weer eens in het werk van Berenice Abbott te duiken. De New Yorkse fotografe die vooral bekend is om haar foto’s uit de jaren 30 van New York. Haar spel van lijnen en schaduw neem ik mee in het ontwerp. Daarnaast heeft het werk Coal Crane van Reinhard Dienes, Sebastian Herkner en Peter Eckart gemaakt voor de Luminale in Frankfurt in 2010. Zij hebben mij geïnspireerd om architectonische lichtlijnen te gebruiken om de ruimte kleiner te laten ervaren en zo het publiek dichter bij de speelscene te brengen. 

Wat is en hoe maak je een lichtplan ?

Grofgezegd is een lichtplan een schematisch overzicht van het type en aantal spots waarin richting, bundel en kleur zijn bepaald. Een lichtontwerp gaat over een serie lichtbeelden die je plaats in een ruimte en een tijdsverloop.  Bij theater ga je altijd uit van het verhaal. Wat gaan we vertellen en waar leggen we de nadruk op.  Een collega van mij legde het treffend uit: zonder licht zie je niks. Dat lijkt een open deur maar de consequentie is vrij groot. Het licht bepaalt wat je ziet, welke personages en welke ruimte je ervaart. Met licht kan je de ervaring van het publiek sturen. In samenspraak met een regisseur bepaal je hoe je het licht gaat gebruiken. Welke stijl gebruik je en waar plaats je de overgangen.  Je maakt als het ware een verhaallijn met licht. De beelden op die lijn vertaal ik vervolgens in een lichtplan. 

Vertel iets over het ontwerpproces van jouw vak en welk eindresultaat hoop je te bereiken?

Het begint bij het verhaal. Ik wil weten waarom we deze voorstelling maken en deze uitgangspunten neem ik als basis voor het licht. Belangrijk uitgangspunt bij deze Don Giovanni is dat Giovanni niet door een iets of iemand van buiten de hel in wordt getrokken. In deze versie wordt Don Giovanni achtervolgd door wanen veroorzaakt door zijn geweten. Dit wordt getriggerd door de moord op de Commendatore en deze is dan ook de hele voorstelling zichtbaar op toneel. Deze verhaallijn neem ik als uitgangspunt voor het licht. In de basis wil ik een filmisch realistisch lichtbeeld creëren dat de industriële locatie versterk en gebruikt. De wanen krijgen hun eigen lichtbeeld en deze worden steeds intenser en nemen uiteindelijk het realisme over. 

Credits:

Don Giovanni van W.A. Mozart door Holland Opera i.s.m. Nieuwe Philharmonie Utrecht
Muziek: W.A. Mozart
Regie: Joke Hoolboom
Dirigent: Johannes Leertouwer
Decor: Douwe Hibma
Licht: Maarten Warmerdam
Geluid: Tom Gelissen
Sound Design: Roel Slootman
Kostuums: Sophie Ketting
Grime: Bernadette Hilhorst

Cast:

Don Giovanni: Martijn Cornet
Leporello: Rick Zwart
Donna Anna: Leonie van Veen
Don Ottavio: Erik Slik
Donna Elvira: Fenna Ograjensek
Zerlina: Lilian Farahani
Il Commendatore: Sinan Vural

Dans: Jenia Kasatkina, Carlo Camagni, Chris Havner, Paolo Yao en Jeroen van Acker.